Je stapt in, draait het sleuteltje om en er gebeurt bijna niets. Een zwaar gekreun uit de motor, een knipperend dashboardlampje, en dan stilte. Niets mis met de auto zelf, hij deed het gisteren nog prima. Het probleem zit in de kou, en vooral in hoe je de auto de afgelopen weken hebt gebruikt.
Volgens de Wegenwacht stijgt het aantal pechgevallen in de winter met gemiddeld 40 procent, en meer dan de helft daarvan komt door de accu. Niet door bandenpech, niet door een kapotte motor, maar door een accu die het op het verkeerde moment laat afweten. En de kans dat dat jou overkomt, is groter dan je denkt.
Waarom de kou je accu zo hard raakt
Een loodzuuraccu levert stroom via een chemische reactie, en die reactie vertraagt bij lage temperaturen. Bij nul graden heeft een accu nog maar zo'n tachtig procent van zijn startvermogen over, bij min twintig graden is dat nog maar de helft. Precies op het moment dat je accu minder kan leveren, vraagt de motor er meer van: koude olie is stroperig, dus de startmotor moet harder trekken om de motor aan de praat te krijgen.
Dat is dubbele pech. Minder vermogen, hogere vraag. Een accu die in september zonder problemen startte, kan in november al tegen zijn grens aanlopen, ook als er technisch niets mis mee is.
Korte ritjes zijn de echte boosdoener
Het grootste probleem is niet de kou zelf, maar wat je ermee doet. Elke start kost de accu stroom, en die stroom wordt tijdens het rijden weer aangevuld door de dynamo. Bij een ritje van vijf minuten naar de supermarkt komt die dynamo nauwelijks op gang voordat je de motor alweer uitzet. Je accu raakt dus elke rit een beetje leger, zonder dat er genoeg tijd is om weer bij te laden.
Stapel een paar van die ritjes op in een koude week, en je accu staat voor je het weet op de helft van zijn capaciteit. Garages gebruiken vaak deze vuistregel: rijd af en toe minstens een kwartier aan één stuk door, zodat de dynamo de kans krijgt om echt bij te laden. Doe je dat nooit, dan bouw je in de winter stap voor stap een tekort op dat zich op een ochtend met vorst in één keer wreekt.
Hoe oud is te oud voor je accu
Volgens de ANWB gaat een accu bij normaal gebruik ongeveer drie jaar mee. Rijd je veel korte stukjes, staat de auto vaak lang stil, of is de accu al wat ouder, dan ligt de levensduur eerder tussen de vijf en zes jaar voordat problemen beginnen. Onder de min twaalf graden neemt de kans op uitval bij oudere accu's duidelijk toe.
Weet je niet meer hoe oud jouw accu is? Kijk op de bovenkant, daar staat vaak een productiedatum ingestanst. Een accu van voor 2021 is tijdens een vorstperiode op dit moment een serieuze gok. Een nieuwe accu kost gemiddeld 120 tot 250 euro inclusief montage, een kostenpost die rechtstreeks meespeelt in waarom je garagerekening dit jaar hoger uitvalt.
Dit zijn de signalen dat je accu het gaat begeven
- De motor start trager dan normaal, met een duidelijk zwaarder "doorsel"-geluid voordat hij aanslaat
- Koplampen en dashboardverlichting lijken iets doffer dan je gewend bent, vooral bij het starten
- Extra's zoals stoelverwarming of de radio reageren traag of vallen kort uit na het starten
- Een accu- of batterijwaarschuwing verschijnt kort op het dashboard bij het starten
Herken je een van deze signalen, wacht dan niet tot de eerste vorstnacht om het uit te zoeken. Een accutest bij de garage kost meestal niets en duurt vijf minuten, en voorkomt dat je met een koude motor en een lege accu langs de kant van de weg staat te wachten op de Wegenwacht.
Dit doe je voordat je met pech langs de kant staat
Laat de accu nu testen als hij al wat jaren meegaat, zeker voordat de eerste nachtvorst valt. Rijd minstens één keer per week een langere route van een kwartier of meer, ook als je verder alleen boodschappen om de hoek doet. Zet onnodige stroomverbruikers zoals de achterruitverwarming of extra verlichting uit zodra ze niet meer nodig zijn, want elke ampère die je bespaart, komt de startstroom ten goede.
Heb je een oudere of twijfelachtige accu en moet je er toch op vertrouwen, overweeg dan een startkabel of een kleine jumpstarter in de kofferbak te leggen. Dat kost een paar tientjes en bespaart je in het slechtste geval een dure pechhulp-rekening. Wil je je auto sowieso het hele seizoen in goede conditie houden, begin dan bij deze zeven onderhoudstips, en check ook of je winterbanden nog genoeg profiel hebben voordat de eerste gladheid toeslaat. Een goede accu en goede banden zijn allebei onderdeel van hetzelfde verhaal: je auto winterklaar maken voordat het nodig is, niet erna.